Przejdź do treści
Maturka

Planimetria · lekcja 3 z 5

Czworokąty

Własności prostokąta, kwadratu, równoległoboku, rombu, trapezu i deltoidu – i jak je wykorzystać w obliczeniach.

12 min czytania

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Suma kątów wewnętrznych każdego czworokąta to 360°360°. Najważniejsze czworokąty różnią się własnościami boków, kątów i przekątnych.

CzworokątNajważniejsze własności
równoległobokprzeciwległe boki równoległe i równe; przekątne dzielą się na połowy; kąty przy boku sumują się do 180°180°
prostokątrównoległobok z kątami prostymi; przekątne równe
rombrównoległobok o równych bokach; przekątne prostopadłe
kwadratprostokąt i romb jednocześnie; przekątna a2a\sqrt{2}
trapezco najmniej jedna para boków równoległych (podstawy)
deltoiddwie pary sąsiednich boków równych; przekątne prostopadłe
Polana karcie wzorów →
Proˊwnoległoboku=a⋅h=absin⁡αPrombu=d1d22Ptrapezu=a+b2⋅hP_{\text{równoległoboku}} = a\cdot h = ab\sin\alpha \qquad P_{\text{rombu}} = \frac{d_1 d_2}{2} \qquad P_{\text{trapezu}} = \frac{a + b}{2}\cdot h

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Rozpoznaj czworokąt

    I wypisz jego własności – co jest równe, równoległe, prostopadłe.

  2. 2

    Dorysuj wysokość lub przekątną

    Tak, by powstał trójkąt prostokątny.

  3. 3

    Licz w trójkącie

    Pitagoras, trygonometria, trójkąty szczególne.

  4. 4

    Oblicz pole lub obwód

    Odpowiednim wzorem.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Romb

Przekątne rombu mają długości 66 i 88. Oblicz jego bok i pole.

  1. Przekątne rombu są prostopadłe i dzielą się na połowy: powstają trójkąty o przyprostokątnych 33 i 44.

  2. Bok: 9+16=5\sqrt{9 + 16} = 5.

  3. Pole: 6⋅82=24\frac{6\cdot 8}{2} = 24.

Odpowiedź: Bok 55, pole 2424

Przykład 2

Trapez równoramienny

Podstawy trapezu równoramiennego mają długości 1010 i 44, a ramię – 55. Oblicz pole trapezu.

h543ABCDE
  1. Odcinek ∣AE∣=10−42=3|AE| = \frac{10 - 4}{2} = 3.

  2. Wysokość z Pitagorasa: h=52−32=4h = \sqrt{5^2 - 3^2} = 4.

  3. P=10+42⋅4=28P = \frac{10 + 4}{2}\cdot 4 = 28

Odpowiedź: 2828

Przykład 3

Równoległobok

Boki równoległoboku mają długości 66 i 1010, a kąt ostry 30°30°. Oblicz pole.

  1. P=absin⁡α=6⋅10⋅sin⁡30°P = ab\sin\alpha = 6\cdot 10\cdot\sin 30°

  2. =60⋅12=30= 60\cdot\frac{1}{2} = 30

Odpowiedź: 3030

Typowe błędy

  • Pole rombu jako d1⋅d2d_1\cdot d_2 – brakuje dzielenia przez 22.
  • Traktowanie ramienia trapezu jak wysokości.
  • Zakładanie, że przekątne prostokąta są prostopadłe (tak jest tylko w kwadracie).

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.