Przejdź do treści
Maturka

Kombinatoryka i prawdopodobieństwo · lekcja 2 z 2

Prawdopodobieństwo

Klasyczna definicja prawdopodobieństwa, zdarzenie przeciwne i losowania – z kostką, monetą i urną.

12 min czytania

Spis treści

Co musisz wiedzieć

Klasyczna definicja prawdopodobieństwana karcie wzorów →
P(A)=∣A∣∣Ω∣P(A) = \frac{|A|}{|\Omega|}

∣Ω∣|\Omega| – liczba wszystkich (jednakowo prawdopodobnych) wyników, ∣A∣|A| – liczba wyników sprzyjających.

  • Zawsze 0≤P(A)≤10 \le P(A) \le 1.
  • Zdarzenie przeciwne A′A' – „AA nie zajdzie”: P(A′)=1−P(A)P(A') = 1 - P(A).
  • P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B).

Rzut dwiema kostkami

∣Ω∣=6⋅6=36|\Omega| = 6\cdot 6 = 36. Najłatwiej liczyć z tabeli – np. suma oczek:

123456
1234567
2345678
3456789
45678910
567891011
6789101112

Schemat krok po kroku

Tak rozwiązujesz typowe zadanie z tego tematu:

  1. 1

    Opisz doświadczenie i Ω

    Co losujemy, ile jest wszystkich wyników? Czy kolejność ma znaczenie, czy losujemy ze zwracaniem?

  2. 2

    Policz wyniki sprzyjające

    Wypisz, użyj tabeli albo reguły mnożenia.

  3. 3

    Rozważ zdarzenie przeciwne

    Jeśli łatwiej policzyć, że AA nie zajdzie.

  4. 4

    Podziel i skróć

    P(A)=∣A∣∣Ω∣P(A) = \frac{|A|}{|\Omega|} – wynik w postaci nieskracalnego ułamka.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1

Dwie kostki

Rzucamy dwa razy symetryczną kostką. Oblicz prawdopodobieństwo, że suma oczek będzie równa 77.

  1. ∣Ω∣=36|\Omega| = 36.

  2. Sprzyjające: (1,6),(2,5),(3,4),(4,3),(5,2),(6,1)(1,6), (2,5), (3,4), (4,3), (5,2), (6,1) – 66 wyników (pogrubione w tabeli).

  3. P=636=16P = \frac{6}{36} = \frac{1}{6}

Odpowiedź: 16\frac{1}{6}

Przykład 2

Losowanie bez zwracania

W urnie jest 55 kul białych i 33 czarne. Losujemy dwie kule bez zwracania. Oblicz prawdopodobieństwo, że obie będą białe.

  1. Losujemy po kolei: ∣Ω∣=8⋅7=56|\Omega| = 8\cdot 7 = 56.

  2. Obie białe: 5⋅4=205\cdot 4 = 20.

  3. P=2056=514P = \frac{20}{56} = \frac{5}{14}

Odpowiedź: 514\frac{5}{14}

Przykład 3

Co najmniej jeden

Rzucamy trzy razy monetą. Oblicz prawdopodobieństwo, że wypadnie co najmniej jeden orzeł.

  1. ∣Ω∣=23=8|\Omega| = 2^3 = 8.

  2. Zdarzenie przeciwne: same reszki – 11 wynik, P(A′)=18P(A') = \frac{1}{8}.

  3. P(A)=1−18=78P(A) = 1 - \frac{1}{8} = \frac{7}{8}

Odpowiedź: 78\frac{7}{8}

Typowe błędy

  • Prawdopodobieństwo większe od 11 – sygnał, że ∣A∣|A| lub ∣Ω∣|\Omega| jest źle policzone.
  • Liczenie par kostek bez uwzględnienia kolejności: (1,6)(1,6) i (6,1)(6,1) to różne wyniki.
  • Przy losowaniu bez zwracania – ta sama liczba możliwości w drugim losowaniu.

Na maturze

Koniec lekcji

Oznacz ją jako przeczytaną, żeby odblokować zadania.